Kompetencje przyszłości 2030-2050

Co nas czeka? Jak będzie wyglądać przyszłość? Jak się na nią przygotować? Na te pytania już znamy odpowiedzi.

Jako największe centrum edukacyjne w Polsce wiemy, jakie kompetencje musimy posiadać, aby na przełomie 2030 – 2050 być atrakcyjnymi na rynku pracy zarówno w segmencie najmłodszych tj. dzieci i młodzieży, jak i dorosłych.

Na początek trochę teorii i ciekawostek

Eksperci są zgodni, że większość uczniów rozpoczynających obecnie naukę w szkołach podstawowych będzie pracować w nowych typach zawodów, które jeszcze nie istnieją (1). Oznacza to, że obecny system edukacji może nie być gotowy do przeorientowania się i dostosowywania wpajanych kompetencji do nieustannych zmian.

Eksperci przewidują, że wiele nowych zawodów będzie się pojawiać w obszarze technologii – na przykład:

• Specjalista, który pomoże pokazywać nasze życie prywatne i zawodowe w sieci (tzw. osobisty kurator cyfrowy);
• Doradca ds. opieki zdrowotnej może pokazywać drogę w labiryntach systemów opieki zdrowotnej;
• Nostalgista, który będzie pomagał stworzyć wystrój domu czy mieszkania na wzór wybranej dekady z przeszłości łącząc w sobie zawody projektanta wnętrz z opiekunem osób starszych.

Czym są kompetencje przyszłości

Najważniejszym elementem pakietu umiejętności wydają się być oczywiście umiejętności cyfrowe, jednak badacze twierdzą, że najbardziej istotne będą: zdolności adaptacyjne do szybkich zmian zawodowych i życiowych, umiejętności szybkiego uczenia się, krytycznego myślenia i rozwiązywania problemów, łatwość komunikacji i współpracy, zdolność do innowacji, a także kreatywność (2).

W 2017 roku UNESCO zaproponowało wprowadzenie pojęcia kompetencji jako zbioru różnych umiejętności, spośród których wiele nie jest samymi w sobie umiejętnościami, lecz kombinacją zachowań, wiedzy, know-how, nawyków, cech charakterologicznych, talentów i zdolności do krytycznego rozumienia świata (3).

W świetle tak rozumianych kompetencji, musimy inaczej popatrzeć na to, czego się uczymy. Obecnie czytanie i pisanie nie jest tak ważne, jak analizowanie tekstu, refleksja, wyszukiwanie informacji, itp. Matematyka przestaje być robieniem teoretycznych zadań i arytmetyką, staje się rozwiązywaniem niestandardowych problemów, myśleniem analitycznym, logiką. Gdy tak zrozumiemy umiejętności, które mają zdobyć uczniowie, widzimy, że ich główną umiejętnością ma być zdolność do rozwiązywania problemów z różnych dziedzin (tzw. interdyscyplinarnych).

Grupy umiejętności przyszłości

Eksperci podzielili umiejętności przyszłości (tzw. future skills) potrzebne na rynku pracy w 2030-2050 roku, wnikające z postępu technologicznego, informatyzacji oraz globalizacji na kilka grup:

• Umiejętność samodzielnego uczenia się i innowacyjność: krytyczne myślenie i rozwiązywanie problemów, komunikowanie się i współpraca, kreatywność i twórczość
• Umiejętność posługiwania się technologiami informacyjno-komunikacyjnymi: wyszukiwanie informacji, korzystanie z mediów cyfrowych, funkcjonalne kompetencje cyfrowe
• Umiejętności zawodowe i życiowe: elastyczność i zdolność adaptacji, inicjatywa i umiejętność wybierania własnego kierunku rozwoju, zdolność do wchodzenia w interakcje społeczne i międzykulturowe, wydajność i odpowiedzialność

Zawody przyszłości

• Architekt wirtualnych światów – osoba, która będzie pomagać osobom sparaliżowanym po ciężkich wypadkach. Architekt pomoże stworzyć tym osobom wirtualne alter ego dając im tym samym namiastkę normalnego życia.
• Osobisty kustosz pamięci – osoba odpowiedzialna za stworzenie personalnej symulacji naszych wspomnień. Dzięki tej symulacji, będąc już w podeszłym wieku, będziemy mogli odbyć wirtualną podróż w przeszłość z możliwością ponownego przeżywania najlepszych wspomnień.
• Traffic manager – osoba odpowiedzialna za sprawdzania ruchu na stronie internetowej. Taką osobę będzie interesowało ile czasu odbiorcy spędzają w konkretnej witrynie, jakie teksty i podstrony najchętniej odwiedzają, jakich fraz wyszukują oraz skąd generuje się ruch na stronie.
• Etyczny haker – specjalista od włamywania się do sieci korporacyjnej (która go zatrudnia!), w celu wyszukania jej słabych punktów.
• Trener robotów – osoby odpowiedzialne za instalacje oprogramowania maszyn i uczenia ich by pracowały w sposób podobny do ludzi.
• Kontroler pogody – będzie to osoba zarządzająca wzorcami pogodowymi, tworząca tzw. mikroklimaty.

Raport podkreśla również, że wśród dziedzin, które będą konieczne do wykonywania zawodów przyszłości, znajdują się te związane z zarządzaniem, naukami ścisłymi i oczywiście językami obcymi.

Co mówią badania

• Wzrośnie zapotrzebowanie na umiejętności miękkie, w rozwoju których potrzebujemy wsparcia
• Warunkiem dobrej pracy będzie ciągła nauka i doskonalenie się
• W procesie nauczania powinniśmy wykorzystywać wiele różnych metod – im więcej, tym lepiej
• Uzupełniajmy kwalifikacje o te spoza dziedziny, w której się kształciliśmy
• Ok. 25% ludzi motywuje się do samodzielnego rozwoju – szukajmy więc wsparcia u specjalistów!

Jakie kompetencje przyszłości rozwijamy w ProfiLingua?

W ProfiLingua kompetencje przyszłości są dla nas kluczowe, dlatego nasze kursy projektujemy tak, by nasi kursanci mogli rozwijać kompetencje przydatne nie tylko obecnie, ale i w przyszłości. Szczególną uwagę poświęcamy najmłodszym kursantom, przed którymi stoi najwięcej wyzwań – dlatego właśnie im dedykujemy zajęcia Przedszkolaki Bystrzaki i Bystrzakowa Akademia Naukowa. Dzięki nim będą mogli rozwijać kluczowe umiejętności w przyjaznej i komfortowej atmosferze nauki przez zabawę.

• Uczenie siebie oraz innych
• Aktywna nauka i słuchanie
• Współdziałanie
• Sztuka dedukcji
• Kompleksowe rozwiązywanie problemów
• Koordynacja
• Myślenie logiczne i krytyczne
• Ocena i podejmowanie decyzji
• Zarządzanie zasobami finansowymi
• Zarządzanie zasobami ludzkimi
• Monitorowanie i ocena wyników
• Negocjowanie i perswazja
• Jasne komunikowanie się
• Szybkie reagowanie
• Programowanie
• Percepcja społeczna
• Ocena systemów i procesów
• Projektowanie technologii
• Zarządzanie czasem
• Wizualizowanie

Przypisy

• 1. Komisja Europejska, Biała Księga w Sprawie Przyszłości Europy, COM [2017] 2025, 1 marca 2017, Bruksela
• 2. pracuj.pl
• 3. Głomb i in., Kompetencje przyszłości w czasach cyfrowej dysrupcji, studium wyzwań dla Polski w roku 2030, Warszawa 2019
• 4. UNESCO, Working Group on Education: Digital skills for life and work, wrzesień 2017
• 5. umiejetnosci2030.pl