Ciekawostki o języku bawarskim - Oktoberfest

Na pewno słyszałeś o Oktoberfest - monachijskim Święcie Piwa. Wbrew temu, co sugeruje nazwa, nie odbywa się ono w październiku, lecz w połowie września. Poza niedostępnymi gdzie indziej lokalnymi gatunkami piwa i niezwykłą atmosferą, uczestnicy tego wydarzenia mają okazję doświadczyć czegoś równie niepowtarzalnego - Bairisch, czyli gwary bawarskiej, która często sprawia kłopoty nawet rodowitym Niemcom.

Fakty i ciekawostki o języku bawarskim

Język bawarski, zwany też gwarą monachijską, jest regionalną odmianą języka niemieckiego, używaną także w części Austrii. Nie łudź się jednak, że szóstka na świadectwie szkolnym z tego przedmiotu pomoże Ci w komunikacji z lokalnymi mieszkańcami. Bawarczycy słyną tego, że mówią bardzo szybko i niewyraźnie i nie mają w zwyczaju przejmować się zagubionymi cudzoziemcami. Sprawy nie ułatwia bardzo specyficzna wymowa, naszpikowana dźwiękiem “sz” oraz słownictwo niewystępujące w Hochdeutsch, czyli standardowej odmianie języka niemieckiego.

Co ciekawe, język bawarski, stanowiący tak naprawdę zbiór pomniejszych gwar regionalnych, istnieje tylko w mowie, nie został nigdy ustandaryzowany i objęty regułami piśmiennictwa i gramatyki. Ponieważ wszyscy młodzi Niemcy obowiązkowo uczą się zasad języka niemieckiego w szkole, w praktyce wszystkie formy wypowiedzi pisemnej - e-maile, artykuły w gazetach, dokumenty, itd. tworzone są w standardowym niemieckim. Nie przeszkadza to mieszkańcom Bawarii płynnie przechodzić na Bairisch, kiedy mówią.

Jeśli lubisz wyzwania, spróbuj porozmawiać ze starszymi mieszkańcami tego regionu, którzy słyną z głębokiego patriotyzmu lokalnego i są bardzo dumni ze swojej gwary. Jeżeli uda Ci się ich zrozumieć, zasłużyłeś na die Maß – kufel piwa o jedynej słusznej objętości, czyli jednego litra.

Bairisch - słowniczek na Oktoberfest

Przed przyjazdem na Oktoberfest, warto nieco się przygotować. Oto słowniczek najważniejszych słów i wyrażeń, które musisz znać.

• die Wiesn – łąka - tereny, na których odbywa się Oktoberfest
• der Wirt (-e) – barman
• der Kellner – kelner
• die Kellnerin – kelnerka
• das Bier – piwo
• der Bierkrug (-krüge) – kufel
• die Breze l (-n) – precel
• das Radi – rzodkiewka, popularna przekąska do piwa
• die Wurst (Würste) – kiebasa
• die Festhalle, das Bierzelt – jeden z kilkunastu ogromnych namiotów piwnych
• die Blaskapelle – orkiestra dęta
• das Karussell – karuzela
• die Achterbahn – roller coaster
• das Dirndl, das Dirndlkleid – tradycyjny bawarski strój kobiecy z bardzo głębokim dekoltem
• die Lederhose – skórzane, męskie spodnie, stanowiące część tradycyjnego stroju
• der Familientag – dzień rodzinny
• Ozapft is! – “Otwarta!” - tradycyjny wykrzyknik po otwarciu pierwszej beczki z piwem przez burmistrza
• die Achterbahn – kolejka górska
• der Anstich – pierwsza porcja piwa z napoczętej beczki
• Biafuizl – podkładka pod piwo
• die Brauerei – browar
• das Brotzeitbrettl – talerz bawarskich serów i wędlin
• der Bürgermeister – burmistrz
• der Eintritt – wejście
• das Fass – beczka
• das Fundbüro – biuro rzeczy znalezionych
• das Hendl – kurczak
• der Lebkuchen – piernik
• Obazda – tradycyjna bawarska pasta do chleba zrobiona z sera camembert, cebuli i papryki
• das Riesenrad – diabelskie koło
• das Sauerkraut – kapusta kiszona
• die Schürze – fartuch
• die Schweinshaxe – golonka
• die Tracht – strój
• das Volksfest – festyn
• Prosit/Prost/Zum Wohl - “Na zdrowie!”
• Oans, zwoa, g’suffa! - “Raz, dwa, pijemy!” - okrzyk przy stukaniu się kuflami
• Ogschdocha - pijany
• Wo is’ns Haisl? - “Gdzie jest toaleta?”
• Ist hier noch frei? - “Czy to miejsce jest wolne?”