Czy samodzielna nauka języka obcego jest możliwa?

Teoretycznie czujesz się dobrze zaopatrzony i przygotowany: kupiłeś podręczniki, dodałeś do tego zeszyty ćwiczeń i ściągnąłeś pomocne aplikacje. Jednak siadasz do nauki i nagle nachodzą Cię wątpliwości: Czy mogę nauczyć się języka obcego bez niczyjej pomocy? Na to pytanie odpowiadamy w niniejszym artykule.

Samodzielność – tak. Samotność – nie.

Nie łącz pojęcia samodzielności z samotną batalią. Autonomia językowa to niekwestionowany atut, ale ma dwie strony medalu. Dlatego rozważ wszystkie za i przeciw. Aby budować swój własny warsztat językowy, koniecznie uwzględnij:

• poziom znajomości języka obcego – jeśli dopiero rozpoczynasz naukę, możesz założyć, że najpierw pouczysz się sam, a po jakimś czasie zapiszesz się na kurs. Mimo to pojawia się ryzyko, że już na samym początku nabędziesz niepotrzebnych nawyków, które potem i tak będzie trzeba wykorzeniać.
• czas (do) nauki – z jednej strony sam decydujesz, kiedy i jak długo się uczysz. Z drugiej musisz pilnować, by nie wyjść z wprawy.
• rozeznanie – nikt Ci nie sugeruje, nad jakim tematem pracujesz albo z jakiej wiedzy siebie testujesz. W zamian musisz samodzielnie ogarnąć kwestie organizacyjne, merytoryczne oraz wykazać się sporą przewidywalnością. Dobrze, byś wiedział, iż to, co robisz, jest dla Ciebie rozwojowe, a to nie zawsze jest takie proste.

Nie bez powodu mówi się, że trzeba otoczyć się językiem obcym, aby się go nauczyć. Już samo słowo „otoczenie” sugeruje, iż podczas nauki nie jesteśmy samotną wyspą. Musimy wchodzić w interakcję – z materiałami, ludźmi i różnymi sytuacjami. Dlatego warto rozwinąć pytanie o samodzielną naukę i dodać, w jakim stopniu i dlaczego jest ona możliwa.

Dodawaj od siebie coś „ekstra”

Wiemy już, że samodzielna nauka języka obcego nie oznacza samoizolacji. Wbrew pozorom nie powinna się też kojarzyć z totalnym luzem. Jeśli zależy Ci na progresie, nie możesz sobie pobłażać ani spoczywać na laurach. Ponieważ bez względu na to, czy korzystasz z czyjejś pomocy, czy też nie, zawsze potrzebny jest wkład własny:

• motywacja – nie ma znaczenia, czy współpracujesz z lektorem, czy spędzasz czas na pogaduchach z obcokrajowcem. Aby utrzymać lub rozwijać jakikolwiek poziom językowy, potrzebujesz motywacji. Dla własnego dobra lepiej nauczyć się samemu siebie dopingować niż oczekiwać, że ktoś zrobi to za Ciebie.
• techniki mnemoniczne – nawet najlepszy nauczyciel, który podsuwa Ci pod nos rozwiązania, nie nauczy się języka obcego za Ciebie. W celu polepszenia pamięci wypróbuj rozmaite techniki zapamiętywania i sprawdź, która daje lepsze efekty.
• dokształcanie się – nieważne, na jakim jesteś etapie, zawsze warto się doinformować. Dlatego korzystając z gotowych materiałów, poszukuj dalej i nie ograniczaj się do danego programu. Kiedy nauczyciel porusza na zajęciach jakieś zagadnienie, zrób potem dodatkowy przegląd informacji i wykonuj ćwiczenia uzupełniające. Krótko mówiąc, bądź dociekliwy.
• auto-ewaluacja – jeśli stawiasz na samodzielność, to bierzesz też odpowiedzialność za ocenę własnych postępów. W tym celu musisz wzmocnić zaufanie do siebie i wiedzieć, kiedy czujesz się w czymś pewnie, a kiedy potrzebujesz doprecyzowania, naprowadzenia czy inspiracji.

Działaj po swojemu, ale nie rezygnuj z pomocy

Chcesz być bardziej samodzielny? Świetnie! Pamiętaj tylko, że wciąż możesz korzystać ze wsparcia bardziej doświadczonych osób. Upewnij się, jakie zewnętrzne pomoce są Ci niezbędne (zaufane źródła typu podręczniki, nagrania native speakerów lub inne autentyczne materiały do nauki). Poza tym pomyśl, kto konkretnie może Ci ułatwić naukę:

• zaufany obserwator – ktoś, kogo masz pod ręką i kto w razie potrzeby podpowie, że lepiej obrać inną strategię uczenia się. Najlepiej, by osoba ta miała kontakt z jakimś językiem obcym. Być może zauważy coś, co umyka Twojej uwadze.
• zaufany doradca – ktoś, kto posiada wiedzę i kompetencje, które potrzebujesz rozwinąć. To może być nauczyciel, doświadczony kolega, grupa językowa itp.

Wnioski? Samodzielna nauka jest możliwa, ale nie oznacza samotności ani nie wyklucza pomocy z zewnątrz. Dlatego jeśli chcesz być bardziej niezależny, korzystaj z tego, co buduje autonomię językową krok po kroku.