Jak pracować nad akcentem w języku angielskim?

Kto z nas nie marzy o tym, aby mówić po angielsku swobodnie, płynnie i… bez polskiego akcentu? Jeśli chcesz naprawdę dobrze opanować najpopularniejszy język świata, poza stałym poszerzaniem zakresu słownictwa, umiejętnością poprawnego stosowania struktur gramatycznych i pokonaniem stresu przed mówieniem, powinieneś także poświęcić nieco czasu na naukę wymowy. Jak mówić po angielsku bez polskiego akcentu? Tego dowiesz się z naszego artykułu.

Język angielski i język polski - najważniejsze różnice w wymowie

Zanim przejdziemy do konkretnych technik ćwiczenia prawidłowej angielskiej wymowy, poruszmy dwie istotne kwestie. Pierwsza z nich - musisz uświadomić sobie, że nie istnieje coś takiego, jak jeden obowiązujący akcent angielski. Amerykanie, Australijczycy, Szkoci, Irlandczycy, Kanadyjczycy - wszystkie te nacje to native speakerzy języka angielskiego, a każda z nich mówi nieco inaczej. Dlatego pierwszą rzeczą, jaką powinieneś zrobić, jest określenie, który konkretnie akcent angielski Cię interesuje.

Standardowe podręczniki do nauki angielskiego często “faworyzują” brytyjską odmianę języka angielskiego, szczególnie tzw. RP (received pronunciation), czyli akcent, którym posługują się członkowie Rodziny Królewskiej. W ostatnich latach można jednak zaobserwować coraz większą popularność odmiany amerykańskiej, a wiele wydawnictw decyduje się na wprowadzenie do swoich kursów obu wariantów wymowy.

Druga istotna kwestia, to najważniejsze różnice pomiędzy językiem polskim a angielskim w kwestii wymowy, które obowiązują niezależnie od akcentu, który chcesz uzyskać. Uświadomienie sobie ich istnienia znacznie ułatwi Ci naukę. Oto lista najważniejszych z nich. Oczywiście, nie jest ona wyczerpująca, ale obejmuje punkty sprawiające najwięcej problemów.

• brak ubezdźwięcznienia na końcu wyrazu - na pewno znasz ten polski dowcip, w którym jedna osoba pyta: “Co jesz?” a druga odpowiada: “Co niedźwiedź?”. Dla nas, Polaków słowa “jeż” i “jesz” brzmią identycznie, ponieważ naturalnie ubezdźwięczniamy końcówki słów. Tymczasem w angielskim taki proces nie ma miejsca. Np. w słówkach “bed” (łóżko) i “bet” (zakład) ostatnie głoski brzmią wyraźnie inaczej.
• polskie i angielski “r” znacznie się od siebie różnią - pomijając już fakt, że w odmianie brytyjskiej głoska “r” jest często pomijana, zwłaszcza po samogłosce na końcu wyrazu, a zamiast niej przedłużamy samogłoskę, np. w wyrazie “car”, to wtedy gdy należy ją wymówić, jest ona łagodniejsza, mniej wyraźna, bardziej zaokrąglona. Często Polacy ze zdiagnozowaną wadą wymowy mogą się pochwalić świetnym angielskim “r”.
• inna długość samogłosek - w języku angielskim samogłoski mogą być krótkie lub długie i często ulegają redukcji, czyli niemal zanikają w szybkiej mowie.
• inne dźwięki - w języku angielskim funkcjonują dźwięki zupełnie niespotykane w polskim i jeśli chcesz mieć dobrą wymowę, nie masz wyjścia - musisz je opanować. Najlepszym przykładem są znane wszystkim dobrze θ (np. w “think”) i ð (np. w “this”). Nauka ich poprawnej wymowy i porzucenie pomysłu zastępowania ich polskim t/f lub d/w to ważny krok na drodze do pozbycia się polskiego akcentu.
• akcentowanie wybranych wyrazów - w kontekście mówienia pełnymi zdaniami nie możemy zapomnieć o tym, że w angielskim akcentujemy (czyli wypowiadamy w mocny, wyraźny sposób) te wyrazy, które niosą ze sobą znaczenie i uważamy je za istotne. Są to zwykle czasowniki, rzeczowniki, przymiotniki i przysłówki. Czasowniki modalne, przedimki, przyimki i zaimki są z reguły wymawiane słabiej.
• inna intonacja i melodia języka - każdy język ma swoją niepowtarzalną melodię i intonację. Dotyczy to także angielskiego we wszystkich jego odmianach. Poprawnej intonacji i melodii nauczysz się najszybciej poprzez jak najczęstszy kontakt z autentycznym angielskim i ćwiczenia - po prostu powtarzaj całe zdania po angielsku, starając się brzmieć identycznie jak oryginał. Więcej o tym w dalszej części tekstu.

Jak pracować nad angielskim akcentem? Zacznij od nauki alfabetu fonetycznego!

Bardzo ważnym elementem nauki poprawnej wymowy jest opanowanie alfabetu fonetycznego. tzw. IPA. Służy on do zapisu sposobu wymowy w sposób zrozumiały dla osób z każdego zakątka świata. Dzięki niemu, sprawdzając znaczenie nowego wyrazu w słowniku, poznajesz od razu jego brzmienie. Słowniki interaktywne/internetowe mają opcję odsłuchania poprawnej wymowy, często nawet w odmianie brytyjskiej i amerykańskiej. Warto jednak poznać alfabet IPA, aby móc zanotować, jak wymawiać nowo poznane słowo.

Mów powoli i dużo czytaj na głos

Jednym z podstawowych błędów popełnianych przez osoby uczące się języka angielskiego jest bardzo szybkie, niewyraźne mówienie, połykanie końcówek i nieprzywiązywanie uwagi do poprawności wymowy od samego początku nauki. Niestety, takie podejście mści się na późniejszym etapie.

Pamiętaj, jeśli chcesz, aby Twój angielski akcent zachwycał, mów powoli i wyraźnie, dopóki prawidłowa wymowa nie zautomatyzuje się, tzn. nawet mówiąc w szybszym tempie, nie będziesz w stanie wypowiedzieć danego słowa źle. Musisz przyzwyczaić swój aparat mowy do produkcji obcych im dźwięków. Pomoże Ci w tym także czytanie po angielsku na głos. Warto nagrać się i odsłuchać (wiemy, że to budzi Twój wewnętrzny sprzeciw - nikt nie lubi słuchać swojego głosu na nagraniu). To świetne ćwiczenie, które pozwoli Ci zorientować się, jakie błędy popełniasz i skorygować je.

Chcesz dobrze mówić? Dużo słuchaj!

Właściwie nie można nabyć dobrego akcentu w angielskim bez osłuchania się z tym językiem. Dlatego staraj się jak najwięcej słuchać autentycznego angielskiego - wykorzystaj radio, telewizję, YouTube, podcasty, filmy, seriale, audiobooki… i wszystkie inne materiały oraz źródła, które tylko przyjdą Ci do głowy. Otocz się angielskim, staraj się w niego wsłuchiwać i powtarzać usłyszane słowa, frazy i całe zdania w sposób jak najbardziej zbliżony do oryginalnej wypowiedzi.

Ćwiczenia, dzięki którym poprawisz swój akcent

Bardzo skutecznym ćwiczeniem na poprawę akcentu jest odsłuchiwanie krótkich wypowiedzi (możesz zacząć nawet od pojedynczych dźwięków, potem słów, a następnie do całych zdań), pauzowanie, powtarzanie ich na głos przy jednoczesnym nagrywaniu, a następnie - odsłuchiwanie i porównanie z oryginałem. Może wydawać Ci się to żmudne, ale właśnie tak ćwiczą wymowę studenci filologii angielskiej.

Kolejną techniką, która przynosi dobre rezultaty, jest tzw. shadowing. Polega on na powtarzaniu usłyszanego tekstu, starając się zachować to samo tempo, intonację i wymowę, innymi słowy - staramy się jak najlepiej imitować mówcę. Na początek wybierz proste materiały, w których tempo mówienia nie jest bardzo szybkie. Możesz też zatrzymywać na chwilę nagranie, jeśli okaże się to konieczne.

Rozmowa z native speakerem - skuteczny sposób nauki

Bardzo dobre efekty przynosi też rozmowa z native speakerem. Dzięki niej masz nie tylko możliwość osłuchania się z prawidłową wymową, jesteś również zmuszony do samodzielnego mówienia. Native speaker, który jest jednocześnie wykwalifikowanym lektorem, umiejętnie skoryguje wszelkie nieprawidłowości i popełniane przez Ciebie błędy, dzięki czemu o wiele szybciej osiągniesz swój cel, czyli poprawny akcent.