Wszystko o tłumaczeniu konsekutywnym

Marzy Ci się biznesowe spotkanie, na którym zostaniesz poproszony o pomoc w tłumaczeniu i zabłyśniesz elokwencją? Zastanawiasz się, ile lat potrzebujesz, by dojść do perfekcji? Poznaj jedną z metod przekładu ustnego i dowiedz się, czym się różni tłumaczenie konsekutywne od symultanicznego. Sprawdź, czy ciągnie Cię do zawodu tłumacza!

Na czym to polega?

Tłumaczenie konsekutywne nazywane jest zamiennie następczym. Wynika to z faktu, że podzielone jest na sekwencje i tłumacz konsekutywny nie mówi równocześnie z mówcą w przeciwieństwie do tłumacza symultanicznego. Pojawiają się więc odstępy czasu między oryginalną wypowiedzią a tekstem w języku docelowym.

Jak można się domyślić, wpasowanie się we właściwy moment wymaga wprawy i intuicji, więc przerwy mogą być krótsze lub nieco dłuższe. Przykładowo, tłumacz konsekutywny przekłada słowo mówione:

• po kilku zdaniach,
• po kilkunastu zdaniach.

Zdarza się, że zabiera głos dopiero po kilku minutach albo wtedy, kiedy osoba mówiąca musi odsapnąć i nastaje cisza. Dlatego tak istotne i przydatne jest wykonywanie notatek, które posłużą tłumaczowi jako fundament, na podstawie którego odtworzy pierwotny komunikat.

Kiedy się przydaje?

Wyobraź sobie następującą sytuację. Dzwoni do Ciebie szef, który prowadzi właśnie konferencję z udziałem zagranicznego przedsiębiorcy. Ponieważ nie zna on języka japońskiego, zostajesz „wytypowany” na pomocnika. Twoim zadaniem będzie odtworzenie wypowiedzi Japończyka, tak aby spotkanie przebiegło płynnie i nie zostały pominięte żadne istotne kwestie.

W takich okolicznościach dobrym rozwiązaniem jest tłumaczenie konsekutywne. Jednak metoda ta ma o wiele szersze zastosowanie i przydaje się również podczas:

• oficjalnych przemówień,
• spotkań biznesowych,
• zebrań firmowych,
• festiwali i koncertów,
• międzynarodowych gal.

Warto dodać, że tłumaczenie symultaniczne jest uznawane za trudniejsze od konsekutywnego, co nie oznacza, że jedno jest lesze od drugiego. Po prostu każde z nich sprawdza się w nieco innych sytuacjach i wymaga zastosowania różnego podejścia.

Co z umiejętnościami?

W zawodzie tłumacza konsekutywnego nie brakuje zaskakujących zwrotów akcji. Dlatego z różnych powodów musi on mieć nerwy ze stali i wykazać się pomysłowością, ogólnym obyciem oraz taktem.

Nie wspominając już o tym, że spoczywa na nim duża odpowiedzialność i często to od niego zależy sukces danego spotkania, konferencji i podobnych przedsięwzięć.

Dzieje się tak dlatego, że oryginalny tekst przechodzi przez filtr, czyli tłumaczenie i jeśli będzie ono słabą imitacją pierwowzoru, powstałe braki wpłyną na odbiór całości… Zarówno w tłumaczeniu konsekutywnym, jak i symultanicznym liczą się zatem:

• refleks,
• erudycja,
• dobra strategia,
• doświadczenie.

Kiedy więc myślisz o osobie tłumacza, masz przed sobą bohatera i rzemieślnika w jednym. Z jednej strony wykazuje się on nieprzeciętnym poziomem inteligencji i dyplomacją, z drugiej stąpa twardo po ziemi.

Jak wygląda nauka?

Cóż, nie powinno dziwić, że aby zostać dobrym tłumaczem, potrzeba czasu i praktyki. Dlatego istnieją specjalne kursy, dzięki którym specjalizujesz się w tłumaczeniu tekstów technicznych, medycznych czy o tematyce ekonomicznej lub prawnej. To tylko dowodzi, że każda branża wymaga ściśle ukierunkowanej wiedzy.

Przyszli tłumacze mają wysoko postawioną poprzeczkę i dlatego nie jest powiedziane, że musisz czekać z przygotowaniami do studiów. Wręcz przeciwnie, zacznij działać już teraz, bo im szybciej, tym lepiej!

Wiedz, że jeszcze w trakcie edukacji szkolnej możesz trenować umiejętności, które w przyszłości zaprocentują. Weź pod uwagę działania, takie jak:

• regularne lektury,
• „shadowing”,
• tłumaczenia ogólne,
• częste podróże.

Niech książka stanie się Twoim sprzymierzeńcem, czyli czytaj dużo i na różne tematy. Wyćwicz też słuch i postaraj się jak najwierniej odtwarzać słowa mówcy. Poza tym wyłapuj okazje do tłumaczenia tekstów o ogólnej treści, jak np. fragmenty wywiadów. Jeśli dużo podróżujesz, obudź w sobie ciekawość świata i okaż zainteresowanie cudzą kulturą.

Co jeszcze jest ważne?

Oprócz przygotowania merytorycznego nie zapominaj też o ogólnej pracy nad sobą. Jeżeli interesują Cię tłumaczenia ustne, pomyśl o rozwinięciu mocnych stron, jak np.:

• pewność siebie,
• opanowanie,
• empatia.

W tym celu szukaj okazji do publicznych wystąpień. Ćwicz pamięć i korzystaj ze sprawdzonych technik mnemotechnicznych. Ponadto ucz się aktywnego słuchania, które uwrażliwia na wypowiedź drugiej osoby i przyda się także do tłumaczenia konsekutywnego. Krótko mówiąc, działaj, planuj i dąż do upragnionego celu.