Zdrobnienia w języku niemieckim

Schlaf, Kindlein, schlaf, czyliŚpij, dzieciątko, śpij. To tytułowe słowa niemieckiej kołysanki i okazja do poznania pieszczotliwego wariantu słowa kind. Jak zatem tworzyć inne zdrobnienia w języku niemieckim? Dowiesz się z niniejszego artykułu.

Ogólne zastosowanie

Po co są zdrobnienia? Często używa się ich w kontakcie z małymi dziećmi, bo pozwalają okazać czułość i świadczą o sympatii do kogoś, czegoś. Poza tym możesz ich używać, by podkreślić fakt, że coś jest wyjątkowo małego rozmiaru (np. krzesełko).

Jeśli więc uważasz, że niemiecki brzmi topornie, zapoznaj się ze zdrobnieniami. Przekonasz się, że nadają one delikatności najsurowszym dźwiękom. Dodatkowym plusem jest fakt, że nie ma wielu reguł do zapamiętania i tworzenie zdrobnień jest całkiem proste.

Przyrostek -chen

Na niemiecki przyrostek -chen natrafia się częściej, bo tego typu zdrobnienia są bardziej popularne. Aby zdrobnić konkretne słowo, wystarczy dodać końcówkę -chen do podstawowego słowa. Spójrz na poniższe zestawienia:

das Herz – Serce

das Herzchen – Serduszko

das Häus – Dom

das Häuschen – D omek

der Hund – Pies

das Hündchen – Piesek

die Katze – Kot

das K ä tzchen – Koteczek

der Bäum – Drzewo

das Bäumchen– Drzewko

Na tej samej zasadzie możesz „pobawić się” z innymi słowami. Pamiętaj tylko, że w przypadku członków rodziny zdrobnienia przybierają zupełnie inną formę:

der Vater – Ojciec

der Vati – Tatuś

die Mutter – Matka

die Mutti – Mamusia

der Opa – Dziadek

der Opi – Dziadziuś

die Oma – Babcia

die Omi – Babunia

Co ciekawe, także tutaj pojawiają się wyjątki i wtedy tworzysz zdrobnienia „po staremu”:

der Brüder – Brat

das Brüderchen – Braciszek

die Schwester – Siostra

das Schwesterchen – Siostrzyczka

Przyrostek -lein

Jeśli uczysz się niemieckiego z piosenek czy wierszyków dla dzieci, zauważysz, że zdrobnienia tworzone są tam za pomocą przyrostka -lein. Dodajesz go również wtedy, gdy rzeczownik kończy się na -ch, -g, -ng. Przykładowo:

das Buch – Książka

das Büchlein – Książeczka

der Zwerg – Karzeł, krasnal

das Zwerglein – Karzełek, krasnoludek

Istotne szczegóły

Ogólnie rzecz biorąc, zdrobnienia w języku niemieckim w liczbie pojedynczej mają rodzaj nijaki, czyli poprzedzone są rodzajnikiem das. Natomiast rzeczownikom liczby mnogiej towarzyszy rodzajnik die.

Pozostaje też kwestia wymowy. Czasami zmienia się brzmienie samogłoski, czyli pojawia się przegłos Umlaut.

Ćwiczonko na koniec

Sprawdź, co zapamiętałeś i spróbuj odgadnąć zdrobnienia do następujących rzeczowników. Pamiętaj także o rodzajnikach:

der Bruder – …

der Bär – …

das Dach – …

der Vater – …

W pierwszym przypadku chodzi oczywiście o das Brüderchen, czego nie można powiedzieć o ostatnim przykładzie, ponieważ masz do czynienia z wyjątkiem i dlatego musisz wstawićder Vati. Kolejne odpowiedzi to das B ärchen oraz das D ächleinz uwagi na końcówkę -ch.

Uwaga na wyjątki! Zwróć uwagę, że przy zdrobnieniu rzeczownikader Vater zachował się ten sam rodzajnik der. W pozostałych przypadkach wstawiasz typowy dla zdrobnień rodzajnik nijaki das.