Certyfikaty z języka angielskiego – jakie są i czym się różnią?

Co to są certyfikaty językowe, dlaczego jest ich tak wiele i czym w ogóle się różnią? To pytania, których nie trzeba się wstydzić. Z dzisiejszego artykułu każda osoba, która uczy się angielskiego i której zależy na skuteczności, wyniesie coś przydatnego.

Certyfikat językowy – po co i czy warto?

Aby udowodnić, że znamy język obcy, nie wystarczy już tylko pokazać „jakiś papier”. W dobie tylu możliwości liczy się też prestiżowość posiadanego dokumentu, dlatego coraz więcej kandydatów decyduje się na egzaminy o randze międzynarodowej. O zaświadczeniu, które jestcertyfikatem językowym, powiemy zatem, że jest najbardziej oficjalną i rozpowszechnioną na całym świecie formą potwierdzenia znajomości języka.

Gdyby dodatkowo wziąć pod uwagę fakt, że aż 97% pracodawców sprawdza znajomość języka obcego podczas rozmowy kwalifikacyjnej, a 70% preferuje kandydatów z odpowiednimi certyfikatami, to ów „dodatek” staje się wręcz niepisanym wymogiem otrzymania satysfakcjonującej pracy. Dotyczy to w szczególności stanowisk, które wystawiają pracowników na częstszy kontakt z obcokrajowcami.

W takiej sytuacji przyszły szef i osoby rekrutujące chcą mieć pewność, że sobie poradzisz i nikt nie będzie musiał Cię asekurować. Dlatego zadaj sobie kilka podstawowych pytań:

• CZY ubiegam się o lepszą pracę/wyższe zarobki?
• CZY interesują mnie studia albo praca za granicą?
• CZY stresują mnie sytuacje zawodowe, w których muszę rozmawiać po angielsku?
• CZY często dopada mnie myśl, iż przydałby się jakiś dodatkowy kurs z angielskiego?
• CZY mam poczucie, że odstaję od większości kolegów w pracy, którzy świetnie znają język angielski?

Każda odpowiedź twierdząca przemawia za tym, żeby zawalczyć o lepsze potwierdzenie swoich umiejętności. Pamiętaj, że certyfikat językowy w akredytowanym centrum egzaminacyjnym to znacznie więcej niż dyplom otrzymany na zakończenie zwykłych zajęć z języka angielskiego. Powszechnie używane nazwy, takie jak np. Cambridge English albo IELTS, mówią same za siebie i są gwarantem rozpoznawalności.

Angielski – jakie są rodzaje certyfikatów?

Wypada wiedzieć, że certyfikaty dzielą się na akredytowane albo nieakredytowane. Te pierwsze w odróżnieniu od nieakredytowanych uznawane są przez różne instytucje publiczne na świecie, dlatego bez obaw można o nich wspomnieć choćby w swoim europejskim CV. Kolejnym plusem certyfikatów akredytowanych jest ich wielofunkcyjność, ponieważ przydają się zarówno w środowisku akademickim albo zawodowym, jak i w stricte biznesowym.

Jak wiadomo, certyfikaty językowe różnią się od siebie i dlatego znajdą się takie, które bardziej przypadną Ci do gustu. Oto krótki przegląd najpopularniejszych certyfikatów z języka angielskiego w zależności od potrzeb:

• FCE/CAE/CPE – prestiżowe certyfikaty powstałe z inicjatywy Uniwersytetu Cambridge w Wielkiej Brytanii. Oferują testy na różnym poziomie zaawansowania i stanowią międzynarodowy dowód znajomości języka, który cieszy się uznaniem za granicą i w Polsce.
• TELC – egzaminy cieszące się szczególnym uznaniem w obrębie UE, których organizatorem jest telc GmbH z siedzibą we Frankfurcie nad Menem. Zdający zazwyczaj je lubią, bo mają przyjazny format i skupiają się na ocenie praktycznych umiejętności komunikacyjnych w codziennym życiu.
• IELTS – egzaminy uznawane przez ponad 11 tysięcy instytucji na całym świecie, które stanowią uniwersalny wybór i są dostępne w dwóch wariantach (General albo Academic Training). Powinno się je odnawiać co 2 lata, dlatego te certyfikaty budzą większe zaufanie u pracodawców, którym zależy na rzetelnym pracowniku z wiarygodnymi i aktualnymi świadectwami.
• TOEFL – egzaminy stworzone przez amerykańską organizację Educational Testing Service (w skrócie ETS), które koncentrują się na praktycznych umiejętnościach językowych. Szczególnie polecane osobom, które planują studia w USA.
• LCCI – egzaminy zainicjowane przez Londyńską Izbę Przemysłowo-Handlową (London Chamber of Commerce and Industry). Pozwolą zaistnieć na międzynarodowym rynku pracy. Są idealne dla przyszłych pracowników biurowych i aspirujących biznesmenów w zagranicznych firmach. Testy skoncentrowane są wokół angielskiego w biznesie (English for Business), dzięki czemu kandydat może się wyspecjalizować w konkretnej dziedzinie.

Certyfikaty z angielskiego – czym się różnią?

Na początku szeroki wachlarz możliwości może dezorientować i przyprawiać o lekki zawrót głowy. Aby ułatwić sobie decyzję, zazwyczaj potrzebujesz więcej danych, które znajdziesz poniżej. Oto podstawowe różnice, wedle których szeregujemy certyfikaty.

Stopień trudności

Przede wszystkim certyfikaty różnią się od siebie stopniem trudności, co jest uwarunkowane różnymi poziomami zaawansowania. Tu najważniejszym kryterium rozróżniania nie są więc ich rodzaje. Bez względu na to, czy wybierzesz Cambridge English, czy też podążysz w zupełnie innym kierunku, testy na wyższym poziomie (np. C1) zawsze będą bardziej złożone i wymagające niż te z nieco niższej półki (np. B2).

Grupa wiekowa

Oczywiście wiek nie musi być przeszkodą na drodze samodoskonalenia się, jednak może sugerować, który certyfikat najlepiej do kogoś pasuje. Dzieci, które siłą rzeczy nie zdążyły jeszcze dorosnąć do bardziej zaawansowanych poziomów, poczują się dużo lepiej przygotowane do egzaminów stworzonych specjalnie z myślą o nich. Na szczególną uwagę zasługują certyfikaty YLE dla najmłodszych albo KET (A2) i PET (B1) dla starszych uczniów.

Punktacja

Różnice w punktacji nie powinny szczególnie zaskakiwać. Skala porównawcza Cambridge English Scale obejmuje wszystkie poziomy biegłości językowej (A1-C2), które przypisuje się do różnej puli punktów (0-230). Dla porównania, egzaminy TELC obejmują nieco szersze spektrum, bo kończą się na liczbie 300.

Nie oznacza to jednak, że któraś skala jest lepsza i oferuje zdającemu więcej możliwości niż inna. Punktacja zawsze jest rozłożona w taki sposób, aby dokładnie zilustrować posiadane przez zdającego umiejętności językowe. Hipotetycznie rzecz biorąc, jeśli jedna osoba uzyskuje 300 punktów z egzaminu TELC, a druga zdobywa 230 punktów na egzaminie Cambridge English, to obydwie są na równie dobrym poziomie zaawansowania.

Wymagania egzaminacyjne

Kolejnym ważnym czynnikiem rozgraniczającym są, rzecz jasna, kryteria oceny. Jak łatwo się domyślić, wymagania rosną wraz z poziomem zaawansowania, dlatego im wyżej, tym trudniej i tym więcej godzin trzeba przeznaczyć na naukę. Analogicznie do poziomu zaawansowania w górę idzie też poprzeczka punktowa, dlatego osoba z rezultatem 178 pkt zachwyci na egzaminie o poziomie B2, lecz – delikatnie mówiąc – będzie znacznie odstawać od normy, jeśli stara się o certyfikat na poziomie C1.

Jeszcze więcej można wyczytać z pełnego wykresu (The Cambridge English Scale), który jest dostępny również na oficjalnej stronie, dedykowanej egzaminom z University of Cambridge:

Format egzaminu

Przygotowania do egzaminu w dużej mierze koncentrują się na strukturze, wokół której skupione są różne umiejętności językowe. Charakterystyczne dla niższych poziomów są łączenia, dlatego na egzaminie KET zadania z czytania i pisania znajdują się w tej samej, czyli pierwszej części, po której następują dwie kolejne. Mimo to najczęściej spotykany schemat to cztery części przypisane kolejno do czterech kompetencji (czytanie, pisanie, słuchanie, mówienie).

Inna elementarna różnica polega na podejściu, co idealnie odzwierciedla egzamin TELC albo TOEFL. W przeciwieństwie do Cambridge English tego typu testy sprawdzają przede wszystkim nasze praktyczne umiejętności w codziennych sytuacjach, więc przymykają oko na teorię i gramatykę. Niezależnie od wybranego certyfikatu przed uroczystym dniem zawsze warto spróbować swoich sił na egzaminach próbnych (tzw. mock exams), które realizowane są w ramach kursów przygotowawczych.

Koszt certyfikatu

Koszt przystąpienia do egzaminu to zazwyczaj inwestycja rzędu kilkuset złotych. Dokładna cena może się różnić w zależności od rodzaju certyfikatu albo poziomu trudności, bo z założenia im wyżej, tym nieco drożej. Wybór najlepszej opcji jest kwestią indywidualną.

Ważność certyfikatu

Dobrą informacją dla wszystkich sympatyków Cambridge English jest bezterminowość egzaminów. Jeśli zaś chodzi o IELTS albo TOEFL, w dobrym tonie jest je powtarzać co dwa lata. Co ciekawe, niekoniecznie jest to ujmą, lecz uznaną praktyką. Renomowani pracodawcy mogą wymagać możliwie najbardziej aktualnego certyfikatu na oferowane stanowisko.

Rozpoznawalność

Zwykły dyplom ukończenia kursu językowego pozwala się nam wyróżnić na rodzimym rynku pracy, lecz nie zapewni rozpoznawalności w wymiarze międzynarodowym. Od tego są inne certyfikaty, którym poświęcamy dzisiejszy artykuł. Co więcej, i tutaj pojawiają się pewne rozbieżności: TELC najlepiej sprawdza się w krajach Unii Europejskiej, podczas gdy w Stanach Zjednoczonych popularniejszy od Cambridge English będzie egzamin TOEFL.

Certyfikat z angielskiego – jaki wybrać dla siebie?

Najlepsze zostawiliśmy na koniec, czyli zebraliśmy najpopularniejsze certyfikaty w zależności od etapu rozwoju, poziomu i ogólnej sytuacji życiowej. W każdej części znajdziesz bardziej spersonalizowane wskazówki dla poszczególnej grupy wiekowej. Jednocześnie uprzedzamy, że nie są to słowa wyryte w kamieniu, dlatego osoba pełnoletnia, której brakuje większego doświadczenia, może wybrać egzaminy na niższych poziomach, np. w wersji dla dorosłych.

Najlepsze certyfikaty dla dzieci

Zastanawiasz się, kiedy zapisać dziecko na kurs języka obcego? Angielski we wczesnym wieku to mądra inwestycja, która zaprocentuje już w pierwszych latach szkolnych. Pamiętajmy jednak, że to, co w trakcie nauki pomogłoby dorosłemu, może niepotrzebnie zniechęcić dzieci. Oszczędźmy im zatem rozwlekłych definicji i czarno-białych materiałów opatrzonych licznymi wyjaśnieniami. Mały człowiek powinien uczyć się języka obcego w atmosferze zabawy, otoczony kolorami i interaktywnymi pomocami dydaktycznymi.

Jeżeli widzisz, że pociecha czerpie radość z poznawania języków i ma za sobą przyzwoitą ilość godzin, przedstaw dziecku dodatkowe możliwości rozwoju oraz pokaż związane z nimi korzyści. Idealne dla najmłodszych uczniów w wieku wczesnoszkolnym są testy YLE, które dzielimy na:

• YLE Starters (poziom pre-A1) – dla dzieci po minimum 100 godzinach kursu.
• YLE Movers (poziom A1) – dla dzieci po minimum 175 godzinach kursu.
• YLE Flyers (poziom A2) – dla dzieci po minimum 250 godzinach kursu.

Dzieci na tym etapie rozwoju stopniowo przyzwyczajają się do bycia ocenianym i uczą zdrowej rywalizacji, ale jeszcze oszczędza się im typowej dla starszych uczniów punktacji. Zamiast tego z każdej z trzech części (czytanie i pisanie, rozumienie ze słuchu oraz mówienie) można uzbierać maksymalnie pięć tarcz. Tak przedstawione wyniki są nie tylko ciekawsze od strony wizualnej, ale i bardziej przemawiają do dziecięcej wyobraźni.

Najlepsze certyfikaty dla młodzieży

Uczniowie starszych klas szkół podstawowych mogą skorzystać ze specjalnych rozwiązań, które zaspokoją ich głód wiedzy, rozwiną pewność siebie i zachęcą do egzaminów na kolejnych, już znacznie trudniejszych poziomach. Najważniejsze jednak, że nastolatek zbuduje solidne podstawy i dużo lepiej zniesie egzamin ósmoklasisty albo inne testy szkolne z angielskiego. Egzaminy Cambridge English idealne dla dorastającej latorośli to:

• A2 Key for Schools – dla młodzieży po minimum 250 godzinach kursu.
• B1 Preliminary for Schools – dla młodzieży po minimum 350 godzinach kursu.

Najlepsze certyfikaty dla dorosłych

Sprawa nieco inaczej prezentuje się w przypadku osób dorosłych, których specyficzne potrzeby wynikają często z pełnionych obowiązków zawodowych albo z daleko posuniętych planów migracyjnych. Tu najtrudniej o uniwersalny przepis na sukces, gdyż możliwości jest bez liku.

Mimo to w pierwszej kolejności warto rozważyć egzaminy:

• Cambridge English (FCE, CAE, CPE) – sprawdzone od lat i mieszczące się kolejno w poziomach B2, C1 i C2. Certyfikat firmowany przez Uniwersytet Cambridge podniesie wartość CV, doda animuszu i otworzy drzwi do lepszych zarobków.
• TELC – to testy na wszystkich sześciu poziomach zaawansowania, również spójne ze skalą CEFR. Uchodzą za prostsze od Cambridge English, ale niech nikogo nie zmylą pozory, bo mają sporo do zaoferowania osobom wiążącym przyszłość z którymś krajem europejskim.
• IELTS – niezwykle pożądane i praktyczne, kiedy emigrujemy w celach zarobkowych, ubiegamy się o wizę albo chcemy studiować w anglojęzycznym kraju.