Francuskie przysłowia i powiedzenia, o których warto wiedzieć

O czym żywo dyskutują Francuzi? Przysłuchaj się ich rozmowom, a z pewnością wyłapiesz jakieś przysłowia czy powiedzenia. W dzisiejszym artykule prezentujemy niektóre złote myśli. Dowiedz się, jakie proverbes i dictons warto znać.

O postanowieniach i działaniu

Przyjmuje się, że dla chcącego nic trudnego albo że niemożliwe nie istnieje. Podobnego zdania był sam Napoleon, któremu przypisuje się poniższe stwierdzenie na temat narodu francuskiego:

• Impossible n’est pas français – Niemożliwe nie jest francuskie.

W podobnych duchu formułowane jest kolejne powiedzenie:

• Vouloir, c’est pouvoir – Chcieć to móc.

Skoro już mówimy o sile woli, warto spojrzeć na to z innej perspektywy:

• Qui n’avance pas, recule – Kto stoi w miejscu, ten się cofa.

O życiu w ogóle i ludziach

Słyszałeś takie powiedzenie, że zawsze znajdzie się ktoś silniejszy? Los bywa przewrotny, dlatego nie brakuje też mniej optymistycznych przemyśleń. Poniżej dwa możliwe warianty z użyciem przymiotnika rusé albo malin oraz interpretacje:

• À rusé, rusé et demi – Na spryciarza półtora spryciarza.
• À malin, malin et demi – Zawsze znajdzie się ktoś sprytniejszy (polski odpowiednik).

Inne popularne aforyzmy, które mogłeś usłyszeć z ust Francuza to:

• C’est la vie – Takie jest życie.
• La vie n’est pas toujours rose – Życie nie zawsze jest różowe.

Co do ostatniego przykładu, w Polsce powiedzielibyśmy raczej, że życie nie zawsze jest kolorowe albo że nie jest usłane różami.

O zewnętrzu i wnętrzu

Wiadomo, że pozory mylą. Antoine de Saint-Exupéry poszedł nawet o krok dalej. Jeśli czytałeś „Małego Księcia”, to bez trudu odczytasz znaczenie:

• On ne voit bien qu’avec le c œur – Dobrze widzi się tylko sercem.

Podobnego przesłania można dopatrzeć się w kolejnym przysłowiu, gdzie habit oznacza ubranie, strój, a słowo moine – mnicha. Zobacz całe zdanie:

• L’habit ne fait pas le moine – Nie szata zdobi człowieka (polski odpowiednik).

W nawiązaniu do zwierząt

Lubisz zwierzęta? Mamy coś w sam raz dla Ciebie. Pierwsze przysłowie udziela nam lekcji, by nie pouczać eksperta w swoim fachu. Francuskie singe oznacza małpę, a słowo grimace – minę, grymas:

• On n'apprend pas aux vieux singes à faire des grimaces – Nie ucz ojca dzieci robić (polski odpowiednik).

Kolejny przykład odnosi się do kota i szczura. Osobliwe połączenie sugeruje, że ktoś znalazł godnego siebie przeciwnika:

• À bon chat, bon rat – Trafiła kosa na kamień (polski odpowiednik).

Mówi się, że przylot jaskółek zwiastuje wiosenne ocieplenie. Jednak zauważ, że w ostatnim przysłowiu pojawia się tylko jedna hirondelle. Stąd pouczenie, by nie wyciągać pochopnych wniosków:

• Une hirondelle ne fait pas le printemps – Jedna jaskółka wiosny nie czyni.

W nawiązaniu do miast

Czym byłyby francuskie przysłowia bez wzmianki o Paryżu? Stolica Francji do dnia dzisiejszego budzi powszechny podziw i przyciąga rzesze turystów niepowtarzalnym klimatem oraz ogromem atrakcji. Nic więc dziwnego, że została przytoczona w przysłowiu poniżej:

• Paris ne s’est pas fait en un jour – Nie od razu Kraków zbudowano (polski odpowiednik).

Natomiast drugie przysłowie ma wydźwięk historyczny. Przywołuje na myśl Henryka IV Burbona, od którego wszystkiego się zaczęło. Ponoć król wypowiedział poniższe słowa, aby zapewnić sobie tron i zyskać poparcie wiernych. Słowo messe to po polsku msza i symbolizuje tutaj katolicyzm, a zatem:

• Paris vaut bien une messe – Paryż wart jest mszy.

W nawiązaniu do pór roku

Kwiecień plecień, bo przeplata trochę zimy, trochę lata. Zabobon? Być może, ale francuski też proponuje ciekawe powiedzonka. Przykładowo:

• Au moisd'avril, la chèvre rit – W kwietniu koza się śmieje.

Zdanie zostało przetłumaczone dosłownie. Kwiecień to tutaj czas odrodzenia i przyroda budzi się do życia. Koza ma więc powód do radości, bo może podjadać listki.