Jak doskonalić wymowę po francusku?

Gdybym miał w małym palcu wszystkie zasady wymowy. Gdybym miała głos jak Vanessa Paradis. Gdybym tylko urodził, urodziła się we Francji… To pewnie byłoby mi łatwiej nauczyć się francuskiej wymowy. Znasz to z autopsji? Pora wziąć sprawy w swoje ręce i zamiast gdybania, przejść do rzeczy. Przeczytaj artykuł i dowiedz się, jak doskonalić mówienie po francusku.

Polub francuskie dźwięki

Nie sposób mówić dobrze po francusku, jeśli masz awersję do niektórych dźwięków. Będziesz wtedy blokował siebie przed mówieniem, a przecież nie o to chodzi. Na szczęście zawsze jest czas na zaprzyjaźnienie się z francuską fonetyką. Poniżej przedsmak zagadnień:

• Francuskie „r” – charakterystyczne i specyficzne brzmienie, które niejednemu spędza sen z powiek. Nic dziwnego, ponieważ francuskie „r” wydobywane jest z głębi krtani – podobne dźwięki uzyskujemy przy płukaniu gardła. Jeśli nadal nic Ci to nie mówi, spróbuj prostych ćwiczeń artykulacyjnych. Na początek wystarczy wypowiedzieć kilkakrotnie dźwięki, takie jak /k/ i /g/, a na koniec przejść do dźwięku [ʀ]. Przykładowe ćwiczenie, gdzie możesz uczyć się od najmłodszych, znajdziesz tutaj: Prononciation / Le son R.
• Francuskie „g” – wydaje się identyczne jak w polskim, ale to byłoby zbyt proste, ponieważ w języku francuskim pojawia się dodatkowa subtelność. Dajmy na to, kiedy w wyrazie litera „g” stoi przed samogłoskami „a”, „o” i „u”, przybiera dźwięk [g]. Natomiast przed „e”, „i” oraz „y” przyjęło się mówić o dźwięku [ʒ].

Wniosek? Jeśli nie chcesz bez przerwy zaglądać do słownika i upewniać się co do wymowy, zapoznanie się z podstawowymi zasadami pomoże Ci rozwinąć skrzydła. Nie pozostaje Ci też nic innego, jak ćwiczyć i próbować. Choć wymówienie niektórych dźwięków nastręcza więcej trudności osobom dorosłym, u których narządy mowy są już wykształcone i co za tym idzie – mniej plastyczne, to nadal można osiągnąć dobre efekty.

Pamiętaj także, że nie ma czegoś takiego, jak „idealna” wymowa w wykonaniu osoby, dla której dany język nie jest tym pierwszym i ojczystym. Podstawowym założeniem jest niedopuszczenie do sytuacji, kiedy Twój sposób mówienia uniemożliwia zrozumienie. Dlatego jednocześnie trenuj, dąż do poprawy, ale bądź dla siebie wyrozumiały.

Zwracaj uwagę na łączenia międzywyrazowe

Po francusku nazywamy jeliaisons. W dużym uproszczeniu łączenia powodują zmianę brzmienia dwóch sąsiadujących ze sobą wyrazów. Wymawiamy spółgłoski, które zazwyczaj pozostają nieme, ale w połączeniu z konkretną samogłoską lubh niemym stają się wymawialne. Zerknij poniżej:

petit_enfant [ pətitɑ̃fɑ̃]

Wyróżniamy trzy typy łączeń: obowiązkowe, zakazane i opcjonalne, których opanowanie powinno odbywać się etapowo. Przydadzą Ci się przykładowe teksty z dołączonymi nagraniami, na podstawie których oprzesz osobiste obserwacje, aż z czasem niektóre liaisons staną się dla Ciebie oczywiste.

Pamiętaj również, że jeśli jesteś na poziomie początkującym, lepiej zaczynać od prostych, najmniej dwuznacznych liaisons. Dobrym przykładem jest spójnik et (pl. i), z którym nigdy nie robimy łączeń.

Kiedy mówisz, ćwicz przed lustrem

Uczenie się francuskiej wymowy przypomina zwykłą gimnastykę, choć nie potrzebujesz do tego hantli czy sztangi. Kluczową rolę odgrywa właściwe ułożenie ust i języka. Coś, z czego w większości przypadków nie zdajemy sobie nawet sprawy.

Tymczasem z pomocą przychodzi nam zwykłe, poczciwe lustro. Podczas wypowiadania słowa bądź zdania obserwuj swoje lustrzane odbicie. Zwróć uwagę na ułożenie warg i sprawdź, jak to wygląda na wzorcowych obrazkach. Tego typu zdjęcia znajdziesz w różnej maści podręcznikach z fonetyki albo wyszperasz w Internecie. Jeśli mimo to nie jesteś pewien, czy robisz to właściwie, zawsze możesz dopytać swojego nauczyciela lub native speakera.

Zaprzyjaźnij się z dyktandami

Dzięki regularnemu pisaniu dyktand pracujesz jednocześnie nad kilkoma kompetencjami: pisaniem, słuchaniem i w jakimś sensie mówieniem. Wychwytując dźwięki, oswajasz się z nimi, a zapisane słowo możesz następnie samodzielnie przeczytać. Najlepiej wybieraj takie odsłuchy, do których dołączone są rozwiązania/odpowiedzi.

Co ciekawe, dyktanda sprawdzają się zarówno w domowym zaciszu, jak i na zajęciach językowych. Okażą się też pomocne przed sprawdzianami z odsłuchów, które sprawdzają rozumienie ze słuchu. Przykładowe dyktanda online znajdziesz pod nazwą „La dicté e d’Archibald”.

Naśladuj i nagrywaj to, co mówisz

Pamiętasz, jak nauczyłeś się polskiej wymowy? Mało kto może wskazać konkretną datę, kiedy nastąpił przełom, ponieważ małe dzieci nie analizują, lecz naśladują. To samo możesz zrobić w starszym lub w dorosłym wieku. Baw się w naśladowanie i staraj się możliwie jak najwierniej imitować sposób mówienia innych osób. Swoje wypowiedzi nagrywaj i porównaj potem z oryginałem.

Z jakich źródeł korzystać? Najlepiej z dokumentów autentycznych, takich jak wywiady, audycje radiowe, recytacje wierszy na żywo… Przy doborze materiałów uwzględnij osobiste potrzeby, zainteresowania i poziom zaawansowania.